रस्ता...

******************************
विश्वनाथ एकदम आनंदला......

"म्हणजे आज फिफ्थ कंपनीचा बुलडोझर नक्की इथे येत आहे."

"बरं येईल. पण बुलडोझर म्हणजे काय मेरेलिन मन्रो आहे कि जी येणार म्हणताच तुला एवढं भान विसरायला व्हावं?"

"येस कॅप्टन खंबाटा, काही वेळा एखाद्या अप्सरेपेक्षा बुलडोझर अधिक सुंदर, अधिक हवासा वाटतो."

"आय ऍग्री!"  मिनूनं विश्वनाथच्या पाठीवर थाप दिली....
******************************

कितीही वेळा वाचूनही पुन्हापुन्हा वाचावीशी वाटतात अश्या काही अतिआवडत्या पुस्तकांपैकी एक म्हणजे 'रारंगढांग'!! पारायणे करून करून काहीकाही भाग अक्षरशः पाठ होऊन बसलेत त्यापैकीच एक हा भाग आमच्याही विश्वात नुकताच येऊन गेला!

मान्य आहे त्या रारंगढांगातल्या विलक्षण आयुष्याच्या पासंगालाही पुरणार नाही इतके शांत, निरस, एकसुरी, मिळमिळीत आयुष्य तुम्ही आम्ही जगत असतो, पण बुलडोझरच नव्हे तर 'रोडरोलर' सुद्धा एखाद्या अप्सरेइतका सुंदर, हवाहवासा वाटू शकतो याचा अनुभव आम्हीही घेतला!

'कोकण म्हणजे लाल मातीचे रस्ते' हे समीकरण इतिहासजमा होऊनही जमाना उलटून गेला, पण आमच्या आळीतला रस्ता मात्र अजून मातीचाच.. विविध ऑफिसांमध्ये हरप्रयत्न करून झाले, बाकी गावातल्या गल्ल्याबोळे डांबरी झाली, पण तो डांबर काय आमच्या रस्त्याला लागेना..

पण अखेरीस अच्छे दिन आलेच आमचे, आणि एका सकाळी खडाडखड आवाज करत दगड,खडीचे ढिगारे,डांबराची पिंपे, आणि तो सुंदरसा रोडरोलर यांचे आगमन झाले!!

सिस्टीमेटिक कामाने वेग घेतला आणि आमची फार अडवणूक न होता 2-3 दिवसात रस्ता तयार झाला काळा कुळकुळीत..
कवितेत, सिनेमात आणि चार दिवसाच्या सुट्टीत खेड्यातले लालचुटुक रस्ते छान दिसतात हो, पण कायम इथेच राहाणाऱ्यांना सोय हवीच ना राव!!

पण का कुणास ठाऊक, पोटात काहीतरी तुटलं.. परत कधीच न दिसण्यासाठी काहीतरी हरवलं. आमच्या बालपणीचा एक मित्र हरवला!

आईच्या कडेवरून उतरून पहिली पाऊले टाकायला लागलो तेव्हा, नंतर लाल धुरळा आणि दगडधोंड्यांमधून भर दुपारी बिनचप्पलांचे उंडारताना हा मित्र आमच्यासोबत होता. ह्या रस्त्यावरचे दगड धोंडे घेऊन आमचे दिवाळीचे किल्ले होत होते. ह्याच रस्त्यावर तडमडत लहानपणी सायकली आणि आता गाड्या चालवायला शिकलो. सतरावेळा पडून ढोपरं फोडून घेतली. दिवाळीत आणि चैत्रपाडव्याला सडे-सारवण-रांगोळ्यांनी ह्या रस्त्यावर लाल मातीवर विविध रंगी सजावट केली. ओबडधोबड रस्त्यावरून गणपतीना विसर्जनासाठी नेताना लेझीमच्या खेळाने मिरवणूक गाजत आली..

रस्त्यावरचा प्रत्येक खाचखड्डा आणि दगड आम्हाला पाठ होता. रात्रीच्या मिट्ट काळोखातून कधी चालायची वेळ आली तर टॉर्चशिवाय आरामात चालता येत होतं..पावसाळ्यात रस्त्यावरून वाहणाऱ्या गढूळ मातकट पाण्यात सोडलेल्या होड्या त्यांच्याबरोबर आमचं बालपण सुद्धा वाहून घेऊन गेल्या..

ह्या सगळ्या आठवणी आता डांबराखाली झाकून गेल्या हि जाणीव होतानाच, तो रोडरोलर एखाद्या राक्षसासारखा क्रूर वाटायला लागला!

उगीच गळून गेल्यासारखं झालं.. जुन्या आठवणीत हरवून रस्त्याकडे बघत असतानाच, वरच्या आळीतून मैत्रिणीची आजी चालत येताना दिसली.

"झाला बाई एकदाचा रस्ता, त्या दगड-धोंड्यात चालवत नसे हो, सारखी भीती वाटे, चप्पल अडकेल कि काय, पडल्ये तर घ्या काय.. किती दिवसांनी मी एकटी बाहेर पडल्ये फिरायला.. किती वर्षं तो रस्ता होताय. झाला आता... देवच पावला हो!"

टकाटक तयार होवून फिरायला निघालेल्या आजीचा उत्साह आणि आनंद बघून कुठच्या कुठे औदासिन्य निघून गेलं!! असं वाटलं, आपलं बालपण त्या रस्त्याने श्रीमंत केलेलं, आता हे "दुसरं बालपण" सुरु झालेल्या ह्या आजीआजोबांच्या पिढीला हा रस्ता कम्फर्ट देतोय...

काळसुद्धा 'मार्ग'क्रमण करतोय, एक वळण घेऊन पुढे सरकतोय, संथपणाची जागा वेग घेतोय.. बदल होणारच, होयलाच हवेत!!
जुन्या पिढीच्या आजीने नव्या पिढीच्या मला, भूतकाळातून वर्तमानकाळात ओढलं!!
खरंच मग तो रोडरोलर अप्सरेसारखा सुंदर वाटला!!

©ऐश्वर्या अनिल विद्या पेंडसे.

फोटो सौजन्य- अस्मिता पेंडसे.